Stauden zijn vaste planten die jaar na jaar terugkomen zonder dat je ze opnieuw hoeft te planten. Ze sterven in de winter af tot op de grond, maar de wortels blijven leven. In het voorjaar groeien ze gewoon weer op. Dat maakt ze anders dan eenjarige planten, die na één seizoen verdwijnen. Vaste planten zijn populair bij tuiniers die graag een tuin willen die zichzelf grotendeels in stand houdt. Ze zijn er in alle soorten en maten: van klein en laag tot hoog en imposant, en in bijna alle kleuren die je kunt bedenken.
Hoe vaste planten groeien en overleven
Het bijzondere aan vaste planten zit in hun wortels. Die slaan energie op tijdens het groeiseizoen. Als het kouder wordt in de herfst, trekt de plant zich terug in die wortels. De bovengrondse delen sterven af, maar onder de grond blijft de plant leven. Zodra de temperatuur in het voorjaar weer stijgt, begint de groei opnieuw. Sommige soorten worden met de jaren zelfs groter en sterker. Een goed geplaatste vaste plant kan tientallen jaren op dezelfde plek staan. Dat is ook de reden dat veel tuiniers ze zien als een investering in de tuin.
Populaire soorten en hun eigenschappen
Er zijn honderden soorten vaste planten, elk met eigen kenmerken. De vaste hibiscus bloeit laat in de zomer met grote, opvallende bloemen. Lavendel is een andere bekende soort die ook bijen en vlinders aantrekt. Sedum, ook wel vetplant of hemelsleutel genoemd, houdt goed stand in droge periodes. Astilbe gedijt juist goed op schaduwrijke plaatsen met vochtige grond. Hosta is populair vanwege de brede, decoratieve bladeren die ook in de schaduw goed groeien. Veel mensen kiezen ook voor eetbare vaste planten zoals daslook, wilde aardbeien of diverse kruiden. De keuze hangt af van de grondsoort, de hoeveelheid zon en de persoonlijke smaak.
Vaste planten planten en onderhouden
Vaste planten zijn het makkelijkst te planten in het voor of najaar. In die periodes is de grond vochtig genoeg en is het niet te warm. Geef nieuwe planten de eerste weken regelmatig water totdat ze goed geworteld zijn. Daarna hebben de meeste soorten weinig extra water nodig. In het voorjaar kun je oude, afgestorven stengels verwijderen om ruimte te maken voor de nieuwe scheuten. Sommige soorten moet je om de paar jaar verdelen. De plant groeit dan zo groot dat hij zichzelf in de weg zit. Je graaft de kluit op, deelt hem in stukken en plant die stukken opnieuw in. Zo houd je de plant gezond en heb je ook meteen extra planten voor een andere plek in de tuin.
Vaste planten combineren in de tuin
Een tuin vol vaste planten ziet er het hele jaar interessant uit als je bewust nadenkt over de bloeitijd van elke soort. Begin met soorten die vroeg in het jaar bloeien, zoals primula of bergenia. Volg die op met soorten die in de zomer bloeien, zoals echinacea of geranium. Eindig het seizoen met late bloeiers zoals rudbeckia of helenium. Door deze opvolging te plannen, is er altijd wel iets in bloei. Daarnaast kun je spelen met hoogte: lage soorten vooraan, hogere soorten achteraan. Grasachtigen of grassen tussen de bloeiende planten geven structuur en bewegen mooi in de wind. Een goed doordachte beplanting met vaste planten vraagt in het begin wat aandacht, maar geeft daarna jarenlang plezier.
Veelgestelde vragen
Wanneer is de beste tijd om vaste planten te planten?
Vaste planten plant je het beste in het voor of najaar. In het voorjaar is de grond al warm genoeg en is er voldoende regen. In het najaar hebben de planten nog tijd om te wortelen voor de winter begint. Zomerse hitte maakt het lastiger voor nieuwe planten om aan te slaan.
Hoe vaak moet je vaste planten water geven?
Net geplante vaste planten hebben de eerste weken regelmatig water nodig. Zodra ze goed geworteld zijn, zijn de meeste soorten redelijk droogtebestendig. Tijdens lange droge periodes is het verstandig om af en toe extra water te geven, maar dagelijks gieten is meestal niet nodig.
Kun je vaste planten ook in een pot houden?
Ja, veel vaste planten groeien goed in een pot of bak. Kies wel een pot die groot genoeg is, want de wortels hebben ruimte nodig. Houd er rekening mee dat planten in potten in de winter kwetsbaarder zijn voor vorst. Je kunt de pot beschermen met bubbeltjesfolie of de plant naar een vorstvrije ruimte brengen.
Wat is het verschil tussen vaste planten en struiken?
Vaste planten sterven elk jaar tot op de grond af en groeien daarna opnieuw op vanuit de wortel. Struiken houden hun houten stam of takken ook in de winter. Ze verliezen soms hun blad, maar de stam blijft staan. Bij vaste planten zie je in de winter dus niets meer boven de grond, terwijl struiken altijd zichtbaar blijven.
