De themenfelder zijn het hart van de gestructureerde informatienverzameling, ook wel bekend als de SIS. In de zorgsector in Duitsland wordt deze methode gebruikt om snel en volledig in kaart te brengen wat iemand nodig heeft. Wie voor het eerst met de SIS werkt, merkt dat de zes aandachtsgebieden een logische opbouw hebben. Ze helpen zorgverleners om niet alleen te kijken naar lichamelijke klachten, maar ook naar het dagelijks leven van de zorgvrager als geheel.
Wat de zes aandachtsgebieden inhouden
Bij de uitvoering van de SIS worden zes onderwerpen doorlopen. Het gaat om cognitieve vaardigheden, mobiliteit, ziektegerelateerde vereisten, zelfzorg, dagindeling en sociale contacten, en tot slot wonen en huishouding. Elk van deze gebieden belicht een ander deel van het leven van de zorgvrager. Zo geeft het aandachtsgebied rondom cognitieve vaardigheden inzicht in hoe iemand informatie verwerkt, beslissingen neemt en zichzelf oriënteert in tijd en ruimte. Het onderdeel mobiliteit kijkt naar hoe iemand zich beweegt en of er risico op vallen bestaat. Samen vormen al deze onderwerpen een volledig beeld van de persoon en zijn of haar situatie.
Waarom het gesprek centraal staat
Een opvallend kenmerk van de SIS is dat het invullen ervan begint met een gesprek. De zorgverlener praat met de zorgvrager zelf, en soms ook met naasten. Tijdens dit gesprek worden de verschillende leefgebieden besproken op een manier die past bij de persoon. Het gaat er niet om dat er een lijst wordt afgewerkt, maar dat er echt geluisterd wordt. Wat vindt iemand zelf lastig? Wat gaat nog goed? Wat zijn persoonlijke gewoonten of wensen? Die informatie is net zo waardevol als medische gegevens. Door dit open gesprek kunnen zorgverleners de ondersteuning afstemmen op wat de zorgvrager werkelijk nodig heeft, in plaats van te werken met standaardoplossingen.
De verbinding met de risicomatrix
Na het invullen van de inhoudelijke onderwerpen volgt de risicomatrix. Dit is een overzicht van mogelijke risico’s die voortkomen uit de informatie die tijdens het gesprek naar voren is gekomen. Denk aan het risico op doorligwonden, op vallen, op ondervoeding of op problemen met medicijngebruik. De risicomatrix is direct gekoppeld aan wat er in de aandachtsgebieden is besproken. Als iemand aangeeft weinig te bewegen en moeite te hebben met eten, dan signaleert de matrix dat daar aandacht voor nodig is. Zo ontstaat er een directe lijn tussen het gesprek, de vastgelegde informatie en de uiteindelijke zorgplanning.
Minder papierwerk, meer aandacht voor de zorgvrager
Een van de redenen waarom de SIS is ingevoerd, is om de administratieve last in de zorg te verlagen. Vroeger werd er veel meer geschreven: lange rapporten, uitgebreide formulieren en herhaalde verslaglegging van dezelfde informatie. Met de gestructureerde aanpak van de SIS is dat veranderd. De informatie wordt één keer goed vastgelegd, en daarna gebruikt voor alle vervolgstappen in de zorgverlening. Dat bespaart tijd en zorgt ervoor dat zorgverleners meer aandacht kunnen besteden aan de mensen die zij verzorgen. De kwaliteit van de zorg gaat er niet op achteruit, maar de manier van documenteren wordt eenvoudiger en overzichtelijker.
Veelgestelde vragen
Hoeveel aandachtsgebieden telt de SIS?
De SIS telt zes aandachtsgebieden. Die gaan over cognitieve vaardigheden, mobiliteit, ziektegerelateerde vereisten, zelfzorg, dagindeling en sociale contacten, en wonen samen met huishouding. Elk gebied belicht een ander aspect van het dagelijks leven van de zorgvrager.
Wie vult de SIS in?
De SIS wordt ingevuld door een gekwalificeerde zorgverlener, meestal een verpleegkundige. Dit gebeurt op basis van een gesprek met de zorgvrager. Soms zijn ook familieleden of andere naasten aanwezig bij dit gesprek, zeker als de zorgvrager zelf moeite heeft met communiceren.
Hoe vaak wordt de SIS bijgewerkt?
De SIS wordt opnieuw bekeken en indien nodig aangepast als de situatie van de zorgvrager verandert. Dat kan zijn na een ziekenhuisopname, na een val, of als de zorgbehoefte op een andere manier toeneemt of afneemt. Er is geen vaste termijn, maar de informatie moet altijd actueel zijn.
Geldt de SIS ook in Nederland?
De SIS is een methode die vooral in de Duitse zorgsector wordt gebruikt. In Nederland bestaan vergelijkbare instrumenten voor het vastleggen van zorgbehoeften, maar de SIS zelf is specifiek ontwikkeld voor de Duitse regelgeving en het Duitse zorgstelsel.
